Tutaj szanują trzecią płeć. Nazywają ich "muxes”

Reklama

wt., 12/25/2018 - 01:32 -- koscielniakk

W regionie Istmo de Tehuantepec w południowym Meksyku, tradycyjny podział na trzy płcie jest czymś zupełnie naturalnym.

 

 

Tutaj koegzystują ze sobą płeć męska, żeńska i "mieszana". Ta trzecia znana jest i szanowana od czasów prekolumbijskich i trudno sobie bez niej wyobrazić życie.

W lokalnym języku (zapotec) nie ma gramatycznych determinant dotyczących płci.

- Jest jedna forma odnosząca się do wszystkich. Przedstawiciele trzeciej płci nigdy nie muszą informować, czy są mężczyzną, czy kobietą, mówi mieszkaniec Istmo de Teuantepek- Lucas Avendaño.

- Jesteśmy trzecią płcią. Są mężczyźni i kobiety, ale też ktoś pomiędzy, taki jak ja, tłumaczy Fellinam, która zmieniła pierwsze imię Angel i teraz przedstawia się pseudonimem.

Każdego roku w listopadzie „muxes” świętują w miasteczku Juchitán de Zaragoza. Gdy zbiorą się w jednym miejscu, widać wyraźnie, że w niczym nie są do siebie podobni. Niektórzy ubrani są jak Frida Kahlo, inni bardziej w stylu zachodnim, niektórzy mają makijaż i pomalowane paznokcie.

- Trudno opisać trzecią płeć. W zasadzie można powiedzieć, że to wszyscy, którzy urodzili się jako mężczyźni, ale nie noszą się jak mężczyźni, tłumaczy Avendaño.

- To ci, których w świecie zachodnim określa się mianem transwestytów i transseksualistów. Chociaż tu występuje mieszanka komponentów i kategorii pochodzenia etnicznego, pisze antropolog Pablo Cespedes Vargas w artykule "Muxes : przynależność do wspólnoty a heteronomia w miejscu pracy”.

Skąd się wzięli „muxes”? Na ich temat krążą dwie legendy. Pierwsza mówi, że stworzył ich Vincent Ferrer, patron Juchitánu, gdy przechodził przez miasto, co oznacza, że urodzili się pod szczęśliwą gwiazdą. Druga legenda mówi, że święty niósł trzy torby, jedną z nasieniem żeńskim, jedną z męskim i jedną z ich mieszanką. Ta trzecia podarła się i zmieszane nasienie spadło na Juchitán, dlatego tutaj jest najwięcej „muxes”.

 

 

- To nieprawda, że tu jest ich najwięcej. Tutaj po prostu społeczeństwo traktuje ich z szacunkiem i są widoczni, mówi Fernando Noe Diaz, nauczyciel szkoły podstawowej, który ma sporo przyjaciół wśród „muxes”.

- Szanujemy ich, bo ich status jest bardziej społeczny, niż seksualny. Odgrywają ważną rolę we wspólnocie.

Juchitán znany jest z silnych i dumnych kobiet. Według niektórych panuje tam matriarchat, co nie do końca odpowiada prawdzie, chociaż rzeczywiście to kobiety tradycyjnie zarządzają pieniędzmi, które przynoszą do domu mężczyźni. Mężczyźni to głównie rolnicy i rybacy. Kobiety muszą sprzedać towar. Rynek to ich domena.

- Gdy mężczyźni są w polu albo na morzu, a kobiety na targu, nie ma nikogo, kto zająłby się domem i rodziną. Wtedy na scenę wchodzą „muxes”. Niektórzy nawet uważają, że błogosławiona jest kobieta, która ma syna „mieszańca”, bo jej pomoże w domu i zatroszczy się o swoje rodzeństwo. „Muxes” nie mogą żyć w długich związkach, ani się żenić. Zostają z matkami, gdy te się zestarzeją, wyjaśnia Diaz.

Według Diaza, sporo „muxes” bierze udział w przygotowaniach tradycyjnych uroczystości i generalnie ma duży wpływ na lokalną ekonomię. Szyją kostiumy, robią ornamenty, zajmują się sztuką i rzemiosłem. Rękodzieło sprzedają nawet w szkole.

- „Muxes” od zawsze pełnili ważną rolę w lokalnym kościele katolickim. Ich zadaniem było i jest dekorowanie kościoła. Mają nawet swoje bractwa, mówi Avendaño.

"Mahate" to mężczyźni utrzymujący z „muxes” stosunki seksualne, ale sami nie uważający się ani za „muxes”, ani homoseksualistów.

- W porównaniu z Zachodem istotną różnicą jest to, że tylko związki seksualne między „muxes” a mężczyznami heteroseksualnymi mają sens. Żaden „mieszaniec” nie spałby z osobą homoseksualną. Heteroseksualność mężczyzny będącego w związku z „mieszańcem” nie podlega dyskusji, pisze Marinella Miano Borusso w artykule "Między lokalnym a globalnym. Muxes w XXI wieku ".

Zdaniem Borusso, historycznie rzecz biorąc „muxes” nie są homoseksualistami, są heteroseksualni, biseksualni lub aseksualni.

- Zgodnie z tradycją, trzecia płeć nie zależy od orientacji seksualnej. To wytwór kultury, funkcja społeczna i tożsamość, a nie charakterystyka czyjegoś widzimisię.

 

 

Autor: 
TT/Tłum. Emilia Liberda
Źródło: 
BBC

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Zaznacz:

Reklama