Hinamatsuri, czyli japońskie święto lalek

Reklama

pon., 03/21/2022 - 14:01 -- MagdalenaL

Marzec oznacza przejście od mroźnej zimy do ciepłej wiosny. Ważnym wydarzeniem tego miesiąca jest Święto Dziewcząt Hinamatsuri obchodzone 3 marca. To święto modlitwy o zdrowy rozwój młodych kobiet. Czy w Twoim kraju również jest taki obyczaj? W tym artykule przedstawiona zostanie historia i potrawy związane z Hinamatsuri.

Istnieje kilka teorii, ale mówi się, że Hinamatsuri powstało na bazie festiwalu „Jōshi no Sekku”, który przywędrował z Chin. Podobno w starożytnych Chinach istniał zwyczaj chodzenia nad rzekę i oczyszczania z różnego rodzaju nieszczęść, pecha i chorób podczas jednego z sezonowych świąt zwanego właśnie „Jōshi no Sekku". Zwyczaj ten przyjął się także w Japonii, gdzie z kolei wykonywano lalki z papieru i innych materiałów, a następnie przenoszono na nie złą fortunę i spławiano je w dół rzeki. Dodatkowo, w okresie Heian (794-1185) w Japonii istniała bardzo popularna wśród młodych dziewcząt z arystokracji gra lalkowa o nazwie hinaasobi. Uważa się, że właśnie zabawa hinaasobi i festiwal „Jōshi no Sekku” zostały połączone i ostatecznie przekształcone w Hinamatsuri.

Obecnie w okresie Hinamatsuri popularne jest przystrajanie np. domów i sklepów lalkami, ale ten zwyczaj również ewoluował na przestrzeni wieków. Z początku lalki spławiało się rzeką, a ten zwyczaj nazywano nagashibina. W niektórych regionach Japonii, np. w prefekturze Tottori, zwyczaj ten nadal istnieje. Kolejnym krokiem było udoskonalenie technik lalkarskich, dzięki czemu lalki stawały się bardziej okazałe i zamiast być zmywane w rzece, były pięknie eksponowane. Przyjrzyjmy się teraz samym laleczkom hina. Jak myślisz, co przedstawiają? Np. na zdjęciu powyżej przedstawiona jest ceremonia ślubna. Istnieją różne rodzaje tych lalek i sposobów ich ekspozycji. Pierwszy typ dekoracji to „siedmiopoziomowy” lub „pięciopoziomowy” pokaz, czyli piętrowy stojak pokryty czerwonym materiałem i ozdobiony dużą liczbą lalek i akcesoriów. Inne rodzaje prezentacji lalek to np. takie, które mają dwa lub trzy poziomy podwyższających podstawek, lalki wyłącznie męskie albo tylko żeńskie czy np. lalki przedstawiające popularne postaci. 

Najpopularniejszymi kwiatami na Hinamatsuri są kwiaty brzoskwini. Hinamatsuri zresztą nazywane bywa również „Festiwalem Brzoskwini". Trzeba przyznać, że różowo-białe kwiaty brzoskwini są piękne, ale dlaczego to właśnie one są wykorzystywane jako dekoracja na Hinamatsuri? Oczywiście, dzieje się tak po części dlatego, że kwiaty brzoskwini akurat kwitną na początku marca, ale także dlatego, że uważa się, iż mają one moc odpędzania zła. Posiadają również znaczenie nadziei na długie życie, ponieważ 100 lat jest w Japonii nazywane momotose (momo oznacza po japońsku właśnie brzoskwinię). 

Przyjrzyjmy się teraz tradycyjnym potrawom na Hinamatsuri. Zdjęcie poniżej przedstawia tzw. hishimochi. Mają piękne, delikatne kolory. To barwy przywołujące na myśl wiosnę, a każdy z nich posiada swoje znaczenie. Biel symbolizuje śnieg. Zieleń pod śniegiem to nowe pąki, a róż jest oczywiście symbolem kwiatu brzoskwini. To prawdziwie sezonowy smakołyk. 

Następnym przysmakiem jest tzw. hinaarare. Mówi się, że powstał on, gdy zaczęto piec ciasteczka hinamochi po to, aby wygodnie się je jadło również poza domem.  Hinaarare różni się regionalnie. W regionie Kantō jest słodki i kształtem przypomina ziarenka ryżu. Natomiast w Kansai jest słony i okrągły.

Bardzo popularna jest też zupa z małży (hamaguri no suimono). Muszle małży muszą być identyczne, aby idealnie do siebie pasować, dlatego małże symbolizują dobrze dobraną parę i nadzieję na szczęśliwe, długie małżeństwo.

Barw świątecznej atmosferze dodaje też tzw. chirashi zushi. Ta bogata w składniki (różnego rodzaju warzywa, jajka i krewetki) potrawa jest bardzo popularna w czasie Hinamatsuri. Często podawana jest do obiadu. Użyte w niej składniki mają przynosić szczęście. Na przykład mówi się, że długi grzbiet krewetki symbolizuje długie życie, a dziurki w korzeniu lotosu mają zapewnić jasną i szczęśliwą przyszłość. 

Wreszcie, w czasie Hinamatsuri popularna jest nalewka zwana shirozake. Niektórzy mogliby się zdziwić, że na festiwalu poświęconemu dzieciom pije się alkohol. Prawdopodobnie wywodzi się to z dawnego zwyczaju picia w tym czasie wina z kwiatów brzoskwini. Oczywiście nieletnim nie wolno pić alkoholu, więc młode dziewczęta piją bezalkoholową słodką sake. 

Te potrawy są najczęściej podawane do stołu w Dniu Dziewcząt Hinamatsuri, ale oczywiście spożycie ich tego dnia nie jest absolutną koniecznością. Można też przygotować swoje ulubione dania i spędzić ten dzień przyjemnie.

 

Autor: 
autor: 新階由紀子 tłumacz: Karolina Kochaniuk
Źródło: 
https://yomujp.com/hinamatsuri/
Polub Plportal.pl:

Reklama